Camerabrillen op school maken filmen steeds eenvoudiger en steeds minder zichtbaar. Het wordt tijd voor duidelijke regels want er zijn volop privacy-risico’s.
Door Tonny Plas, Privacy op School
Vooral in het voortgezet onderwijs kunnen camerabrillen een nieuw probleem worden. Denk aan leerlingen die heimelijk docenten filmen, opnames maken in kleedkamers, toetsen vastleggen of met AI hulp krijgen tijdens een proefwerk.
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwde op 22 september 2026 voor de privacy-risico’s van camerabrillen. Volgens de toezichthouder mag iemand die met een camerabril andere mensen filmt of fotografeert die beelden niet zomaar gebruiken, delen of publiceren. Ook mensen die toevallig herkenbaar in beeld komen, hebben recht op bescherming van hun privacy. De AP adviseert organisaties bovendien om het gebruik van camerabrillen waar nodig in hun huisregels te verbieden.
Voor scholen is die waarschuwing bijzonder relevant. Een school is geen gewone openbare omgeving. Leerlingen brengen er een groot deel van hun dag door, medewerkers moeten hun werk kunnen doen en gesprekken in klaslokalen, gangen en spreekkamers kunnen gevoelige informatie bevatten. Bovendien gaat het voor een belangrijk deel om minderjarigen.
Camerabrillen: verschil met smartphones
Een smartphone kan natuurlijk ook filmen. Maar als iemand die omhooghoudt, is het duidelijk dat er gefilmd kan worden. De camerabril kan eruitzien als een gewone bril. Omstanders kunnen daardoor moeilijker vaststellen of de camera aanstaat en waar deze op is gericht. Dat heeft gevolgen voor de sociale veiligheid en privacy.
Camerabrillen & AI
De nieuwste generatie camerabrillen doet meer dan foto’s en video’s maken. Ze zijn uitgerust met AI-systemen waarmee gebruikers vragen kunnen stellen over wat ze zien. Daarvoor worden beelden en geluid direct verwerkt door de ingebouwde camera’s en microfoons. Zelfs als er geen foto of video wordt opgeslagen, kunnen bij het gebruik van dergelijke AI-functie persoonsgegevens worden verwerkt.
Mag een leerling met een camerabril naar school?
Een school mag regels stellen over wat binnen de school en tijdens onderwijsactiviteiten is toegestaan. Dat gebeurt nu bijvoorbeeld al voor smartphones. Gezien de privacy-risico’s is het verstandig camerabrillen en andere draagbare camera’s expliciet mee te nemen in het beleid en dit actief met zowel medewerkers als leerlingen te delen.
Een school kan bijvoorbeeld bepalen dat het maken van beeld- en geluidsopnamen met camerabrillen tijdens lessen en andere schoolactiviteiten niet is toegestaan, tenzij daarvoor vooraf toestemming is gegeven.
Een volledig verbod op het dragen van iedere bril waarin een camera zit, vraagt meer aandacht. Sommige slimme brillen kunnen immers ook ondersteunende of toegankelijkheidsfuncties hebben. Het is daarom verstandig onderscheid te maken tussen bezit, dragen, activeren en daadwerkelijk opnemen.
Niet iedere discussie bij de deur uitvechten
Dat iemand ‘alleen voor zichzelf filmt’ maakt filmen op school niet automatisch toegestaan. De AVG kent een uitzondering voor de verwerking van persoonsgegevens door natuurlijke personen bij uitsluitend persoonlijke of huishoudelijke activiteiten. Maar die uitzondering heeft grenzen.
Daarnaast kunnen naast de AVG ook andere regels en belangen een rol spelen, waaronder het recht op privacy van leerlingen en medewerkers en de verantwoordelijkheid van de school voor een veilige onderwijsomgeving.
Voor een school is daarom vooral van belang dat zij niet iedere discussie over de juridische grondslag van een individuele opname bij de deur hoeft uit te vechten. Met duidelijke huis- en gedragsregels kan vooraf duidelijk worden gemaakt welk gebruik van opnameapparatuur binnen de school wel en niet wordt geaccepteerd.
Wat moeten schoolleiders en schoolbesturen nu doen?
Schoolbesturen moeten niet wachten totdat de eerste camerabril tijdens een les voor problemen zorgt. Dit is een goed moment om bestaand privacy-, camera- en device-beleid te controleren.
- Neem camerabrillen expliciet in het beleid op. Kijk niet alleen naar smartphones, maar naar alle draagbare apparatuur waarmee beeld of geluid kan worden opgenomen.
- Stel een duidelijke hoofdregel vast. Bepaal waar en wanneer opnemen door leerlingen, medewerkers, ouders en bezoekers verboden is en welke uitzonderingen mogelijk zijn.
- Neem audio-opnamen mee in het beleid. Veel camerabrillen beschikken naast een camera ook over een microfoon.
- Maak afspraken over schoolactiviteiten buiten het gebouw. Denk aan excursies, schoolreizen, stages, sportdagen en ouderbijeenkomsten.
- Regel uitzonderingen zorgvuldig. Denk bijvoorbeeld aan een hulpmiddel dat een leerling vanwege een ondersteuningsbehoefte gebruikt. Zoek dan naar een oplossing die zowel gebruik van het hulpmiddel toelaat, maar ook de privacy van anderen beschermt.
- Geef medewerkers handelingsperspectief. Leg vast wat een docent of een andere medewerker moet doen als iemand vermoedelijk zonder toestemming opnamen maakt.
- Betrek de Functionaris Gegevensbescherming tijdig.
Meer weten over het beleid rond camerabrillen op school? Kom dan naar NOT 2027. Tonny Plas van Privacy op School verzorgt op 19 januari om 15.45 een theatersessie over camerabrillen op school. Registreer je hier gratis voor NOT 2027.
